Axum

Mijn ouders zijn beter voorbereid dan ik... Mijn vader kent ondertussen de geschiedenis vanbuiten. Hij zou een perfecte gids geweest zijn in Axum. Al moet ik daarvoor wachten tot hij op bezoek kom volgende maand. Marie en ik zijn op voorverkenning geweest. Axum is een stad die bekent staat als een historisch pareltje in Ethiopië. 3 eeuwen vóór Christus was het de hoofdstad van toenmalige Axumite Empire en is nog steeds de spirituele hoofdstad van de Ethiopische orthodoxe christenen. We hadden er heel wat van verwacht!

We namen een tuctuc (plaatselijke bus) vanuit Adigrat vroeg in de ochtend. Het was een adembenemende rit door de bergen. De tuctuc bracht ons tot aan de deur van het Africa hotel. Axum is het gewoon om toeristen te ontvangen en dat voelden we meteen aan de opdringerige mensen op straat. De kinderen vroegen telkens om geld of snoep. We verkenden de stad en gingen naar het main steal field, een grasveld met enkele nog rechtstaande obelisken en rotsblokken. Veel was stuk en stelde weinig voor. We gingen ook gaan kijken naar de queen of Sheba's swimming pool, maar dit was gewoon een vijver waar mensen hun was in deden. We regelden een gids om de sites buiten de stad te bezoeken voor de volgende dag. In de namiddag genoten we van verkoeling in het zwembad bij een chiquer hotel.

De tour van de volgende dag zou 6uur duren. Omdat er in Axum verder weinig te beleven viel vroegen we aan de gids om ons erna naar Adigrat te brengen. Hij raadde ons sterk aan ook een bezoek te brengen aan het paleis Yeha die op de weg lag naar Adigrat. Het zou ons samen 3500birr kosten, duur maar we dachten dat het de moeite waard was. De gids vertrok samen met ons naar the Gobedra Lioness, een leeuw die in een rots is gekerfd. De mythe zegt dat aartsengel Michael aan deze rots heeft gevochten met een leeuw. Hij weerde de leeuw zo krachtig van zich af tegen de rots dat de leeuw een afdruk maakte in de rots. Ik kan het me al levendig inbeelden!

We bezochten ook de ruïnes van het Dongar palace of ook gekend als het paleis van de Queen of Sheba. Zij was de koningin van Seba, een koninkrijk die vermoedelijk gelegen was in Ethiopië en Jemen. In Ethiopië beweert de keizerlijke familie dat zij afstammen van de koningin van Sheba en koning Salomo van Israël; hun zoon Menelik zou de eerste Ethiopische keizer zijn geweest. Na de graven van koning Kaleb en zijn zoon Gebre Meskel (6e eeuw na Christus) te bezoeken nam de gids afscheid van ons. De tour had maar 2u geduurd, maar was wel interessant! We bezochten kort Adwa, een kleine industriestad en gingen naar Yeha. Er waren Duitse archeologen aan het werk en er was verder weinig te zien. We betaalden 300birr voor de ingang om een kerk te zien. De kerk mochten we niet bezoeken maar de ruïnes ernaast wel. We vonden dit schandalig. We hebben 1000birr meer betaald om naar yeha te gaan, 300birr voor de ingang, om uiteindelijk niets te zien! We waren heel erg kwaad en eisten ons geld terug maar met weinig succes. Het is jammer dat men zo misbruik van ons heeft gemaakt. Achteraf zei Tesfalem dat dit veel te veel geld was. Slechte reclame voor de gids en Yeha, want daar stuur ik de Belgische bezoekers niet naar toe!

Tropische ziekten

Ooginfecties, longproblemen en geweld zijn de meest voorkomende problemen waarvoor mensen zorg nodig hebben hier in kelat. Ik ben verwonderd van het hoog aantal mensen met trauma door geweld. Mijn eerste indruk is dat de mensen hier vredevol zijn. Ze zijn rustig, vriendelijk en beleefd. Maar vooral 's avonds breken de woede uitbarstingen uit. Men zegt dat het door de towa komt, ik weet niet of dit de enige reden is... Ik heb vandaag heel wat oogproblemen gezien. Mijn handboek met tropische ziekten komt nu wel echt van pas. Van conjunctivitis tot oogtrauma, jong en oud. Ze hebben hier druppels en oogzalf maar de mensen worden ook vaak naar Adigrat gestuurd, waar men gespecialiseerd zijn. De longproblemen kunnen we zelf ondervinden. Ik heb nog een zwaardere verkoudheid, de slijmen komen van dieper en mijn neus is gebarsten van al het snuiten. De lucht is hier zo droog dat ik 's nachts vaak wakker word om te drinken.

Vandaag hebbenwe onze 2e bevalling geassisteerd. Het kindje was al geboren onderweg maar bij de nabevalling kreeg vroedman Abara assistentie van Marie. Het kindje, een meisje, woog 2,8kg. Omdat het kindje heel ongedurig was na de bevalling heb ik het lange tijd mogen vasthouden zodat de mama kon rusten. Ze had het allemaal, vingertjes, nagels, teentjes, een neusje, 2 oortjes, donshaartjes op het aangezicht en een mutsje gebreid door mijn mama.

Na heel wat frustraties en weinig hulp hebben we de ene container helemaal kunnen ledigen. Een mooie maar spijtige job want hoe konden ze toch al dit mooi materiaal zo laten verwaarlozen. Het is volgens hen door termieten maar het is nooit zo ver mogen laten komen. Een les voor andere projecten. Zorg dat bij het aankomen van materiaal iemand helpt om te ledigenen en uileg te geven bij het materiaal. Abid heeft bijvoorbeeld mooie posters ophangen met schuimverband. Ik weet de prijs niet vanbuiten maar laten we zeggen dat de muur er alvast geen voordeel uit haalt!
Ik wil nog even de gebuur en zijn zoon vernoemen voor de grote hulp bij het ledigen van de container. Hierbij een welgemeende dank!

We hebben Tekle en Abid UNO geleerd. Ook hebben we gedanst op stromae en hebben we dieren nagebootst. Met als gevolg dat Marie bang was om terug te stappen naar ons kamer omdat er vossen op het terrein blijken te zitten.

Ons drinkbaar water is op en in onze reisgids wordt afgeraden om te drinken van het pompwater, al zullen we het risico moeten nemen. Gelukkig gaan we morgen naar de bewoonde wereld, namelijk Adigrat en zullen we de toerist uithangen in Axum voor de volgende 2 dagen.

Zou de toerist uithangen leuker zijn dan het werk in Kelat? Ik betwijfel het want ik zou hier willen blijven!

Container

En berg werk verzet.

Deze ochtend hebben we een container open gedaan. Aan de container met groot medisch materiaal mochten we nog steeds niet aankomen. Hopelijk kunnen we Abara later nog overtuigen om toch minimum een inventaris op te maken. Maar prioriteit was de andere container. Er kwam een geur van oud karton, stoelgang en dode beesten uit. We zijn met z'n allen vol energie begonnen, Marie, ik en de 3 verpleegkundigen. We haalden het nog bruikbaar materiaal eruit. Volgens Abara was alles nog bruikbaar, maar we hebben streng toegezien dat er geen vuil of kapot materiaal werd gehouden. We probeerden met handen en voeten uit te leggen dat het materiaal kon besmet zijn met bacteriën van de muizen of ratten.

Ondertussen kwamen er patiënten naar het ziekenhuis. Er worden dus niet enkel bevallingen gedaan. Tekle nam me mee naar de wachtrij. Ze hadden een vrouw binnen gebracht op een zitbrancard, zelf gemaakt. Ik mocht de bloeddruk, temperatuur en pols meten. Ze had bloederige diarree, zware buikkrampen en voelde zicht futloos. Marie prikte een infuus. Ze was duidelijk gedehydrateerd. Hoe het verder is gelopen met haar weten we niet. Wel dat al haar mankracht heeft geholpen met een groot deel van de container te ledigen. Verder was er nog een jongen die 2 grote hoofdwonden had na een gevecht. De wondzorg volgens Tekle is toch wel heel verschillend met die van mij, maar steriel was hij wel! Er was ook nog een vrouw met chronische bronchitis. Het werk werd goed verdeeld. Tekle deed de consultaties, Abid de medicatie en betaling en Abara de administratie. Tekle legde heel goed uit hoe de consultaties verliepen en hij liet me meteen heel wat doen. Ze zijn hier niet terughoudend voor oefening!

Tegen de middag was het heel erg warm. Iedereen begon zijn ding te doen met het materiaal. De frustraties begonnen hoog op te lopen bij Marie en ik, dus hebben we beslist het werk even stil te leggen. Voor ons tot na het middagmaal, voor hen tot morgen. Marie en ik hebben na een heerlijke enjira het materiaal gesorteerd en in onze kamer gestockeerd. Eenmaal wij weg zijn, kunnen ze de volledige ruimte gebruiken om materiaal op te bergen.

Iedereen neemt hier meer dan zijn tijd en als het vandaag niet is, is het morgen wel. Ik was gewaarschuwd op voorhand maar het is toch aanpassen. Ik zou hier kunnen blijven werken, maar zij stoppen al vroeg in de dag.

De dag vloog voorbij. We werden 's avonds nog uitgenodigd op een geboortefeedt. Marie bleef thuis maar ik wou even gaan piepen. Iedereen zat onder een grote tent. Er werd gezongen en gedanst en er werd weer rijkelijk towa geschonken. Na 1 glas wou ik terug naar Marie, maar dit was zonder de wil van de andere genodigden gerekend. Iedereen trok me terug naar binnen en hielden me tegen. Gelukkig was de wacht van het ziekenhuis erbij die de mensen van me af hield. Ik schrok van zijn geweer die aan zijn hand bungelde, maar niemand keek er van op. Ik ben zo wel veilig thuis geraakt in het pikkedonker over het land. Even een tussenstop gemaakt om naar de sterren te kijken en ik ging terug naar Marie en Abid. Ze had nog wat spaghetti en gebakken banaan gemaakt. Ik eindig de dag terug in mijn kamer al schrijvend, vermoeid van een harde werkdag.

Mijn eerste bevalling!

Als een leven eindigt, begint een nieuw!

Ik had het niet verwacht maar al op dag 2 in Kelat heb ik een geboorte van een nieuw leven mogen bijwonen, of eerder mogen assisteren. Ik heb de les van Floor Caron meteen kunnen toepassen, hierbij een grote dank aan haar!

Vanmorgenvroeg vertrok Marie de bergen in voor de poliocampagne. Het bleek achteraf een prachtige tocht te zijn en ze heeft de top van de berg bereikt!

Ik dacht een rustige dag tegemoet te gaan omdat het zondag is, en er dus niet gewerkt wordt. Ik at brood met ei en startte de dag met reepjes knippen van een grote papierrol voor toiletpapier. De rode ridders zijn aangekomen bij Marie, dus niet ideaal in zo'n omstandigheden en zonder toiletpapier. Ik genoot van de ochtendzon. Daarna wou ik de containers graag vanbinnen bekijken. Ik moest de vroedman Abara overtuigen en wat ik zag was erger dan verwacht. De grond van de container was bezaaid met medisch materiaal zoals handschoenen, verbanden, schorten... Alles kapot gebeten door muizen en ander ongedierte (vermoedelijk termieten). Al het materiaal was beschadigd. Ik uitte mijn ongenoegen maar kreeg hier weinig reactie op. Ze weigerden er iets mee te doen en stuurden me door naar de woreda met mijn bevindingen. Ik zal dit niet enkel aan de woreda moeten melden maar ook aan de vzw, en dat bevalt me minder. Al het materiaal komt vanuit Belgie en verzameld door giften.

De andere container was gevuld met groter materiaal, zoals een tiental rolstoelen, noodgenerator, 2 kasten, dozen met operatiemateriaal en medicatie die ik meteen weggegooid heb omdat het over datum was. Ik zei hen dat ik het materiaal zou verdelen over de andere medische centrums in de omgeving maar dat beviel Abara niet. Hij zei me dat de materniteit zou uitbreiden naar het grootste medisch centrum in de regio en dat ze dat materiaal nog zouden kunnen gebruiken. Ik had daar mijn twijfels over maar hij bleef voet bij stuk en sloot meteen de container. Deze container zal waarschijnlijk gesloten blijven tijdens mijn verblijf. Al hoop ik daar nog iets op te vinden. Ik zal blij mogen zijn als ik de andere kan leegmaken. Ik verwacht een groot kampvuur deze week!
Ik ledigde nog onze kamer en smeet heel wat onbruikbaar materiaal weg.

Abara zei me terloops dat er een vrouw zou bevallen, maar dit drong niet meteen door tot hij plots riep "workclothes, now!" dus ik trok meteen een lange broek, mijn schort en sandalen aan. De ambulance kwam aangereden en in plaats dat er een vrouw uit sprong, moest ik erin! Samen gingen we naar de bergen, 15min verder rijden om de vrouw op te halen. Het was de ambulance van Sobeya. Toen we aankwamen moesten we nog even klimmen om het huis te bereiken. Ik hoorde een vrouw roepen. We vonden haar op een rieten bed en droegen de vrouw naar beneden, haar vruchtwater brak in onze armen. Het zou snel moeten gaan. Een helse rit dus terug naar het ziekenhuis! Toen we aankwamen plaatsten we haar meteen op de tafel. Ik deed mijn handschoenen aan en ik mocht even voelen in de vagina waar ik meteen het hoofdje voelde. Ik probeerde via een hoorbuis de het hartritme van de baby te horen, tevergeefs,  ik hoorde enkel de hartslag in mijn keel! Enkele minuten later werd het hoofdje zichtbaar en kwam het nog geen minuut later helemaal naar buiten. Alles ging zo snel. Met mijn geklungel glipte het kindje bijna uit mijn handen maar kon het nog net op de moeder leggen. Abara sneedt de navelstreng door en ik zag dat het een meisje was. Ze werd meteen op de weegschaal achtergelaten en we begonnen met de nabevaling. Ik moest de buik goed masseren, de mama moest hoesten en persen. Abara trok voorzichtig aan de navelstreng. Na ongeveer 20min kwam de placenta helemaal eruit. Abara gaf heel wat uitleg. Ik nam het kindje vast in mijn armen en gaf het toen over aan de mama. Ik deed een mutsje cadeau dat mijn mama had gebreid en ik kreeg glinsterde mama ogen terug. Omdat Marie er niet was kon ik mijn geluk niet meteen delen. Ik sprong naar buiten en danste even mee met de familie die ondertussen was aangekomen. Ik belde meteen even naar huis en werd toch een beetje emotioneel. Het was een heel speciaal moment. Mijn avontuur in Ethiopie is nu al geslaagd!

Ik bracht heel wat tijd door bij de mama en de baby. In de namiddag nam ik wat tijd om Abid computer les te geven. Marie en ik hadden 3 laptops mee. Ik startte met de basis; opstarten en uitschakelen van de computer en een wordbestand openen en opslaan.

Marie kwam rond 15u terug van haar tocht. Ze zag er vermoeid uit maar nam haar meteen mee om de baby vast te nemen. Na de fotoshoot, namen we een badje buiten in de zon. Ohja, we waren even op chirokamp en dat deed deugd!

We vertelden over onze dag en aten een broodje met gebakken banaan en choco. We waren van plan Abid uno te leren omdat Tekle en Abara naar een huwelijksfeest gingen. De moeder ging op een draagbarry naar huis. Abid, Marie en ik zaten buiten nog wat te genieten van de ondergaande zon toen er 2 jongens aankwamen. We begrepen het niet goed maar gingen mee met Abid. 1 van hen deed zijn sjaal uit en er bleek een stuk uit zijn oor te ontbreken. Abid ontsmette het meteen en Marie en ik assisteerden haar. Er was heel weinig licht en ik liep achter mijn koplampje die het na 5min al begaf. Dan maar met het licht van onze gsm. Het oor werd genaaid en hij kreeg medicatie mee. Hij zou gedurende 3 dagen elke dag moeten langskomen om de wonde te reinigen. Hij zou hiervoor 64birr betalen, wat overeenkomt met €2,78.

De bewogen dag eindigde voor ons , of dat dachten we toch. Net voor we naar ons kamer gingen kwamen Tekle en Abara aan. Zij waren in feeststemming. Er was duidelijk veel towa (plaatselijke drankje met alcohol) gedronken . Tekle danste als een duracel batterij en Abara als een vertraagde robot de nacht in! Hilariteit alom en we maakten er ons eigen nurse-kelat-party van!

Poliocampagne

Waarom het makkelijk maken als het moeilijk ook kan. Of waarom het pad volgen als je rechtdoor kan stappen. Dat zijn nog maar enkele meningen van Tekle en zijn moeder. Tekle is de verpleger met wie ik vandaag ben mee gegaan voor de poliocampagne. Ik had me ongerust moeten maken toen ik vanmorgen om 6u op moest staan en hij meteen mijn stapsandalen afkeurde. Ik kreeg een stevig ontbijt voorgeschoteld; injera met ei, bonen en aardappelsaus. De start van onze wandeling was fantastisch. De omgeving van kelat is adembenemend. Droge zanderige ondergond, bruine bergen en een zee van cactussen. De zon kwam op en verspreidde een roze gloed over de lucht. Ik ging Tekle achterna met mijn rugzak met wat ratsoen (fles water, koek, banaan en frutella's) in en zijn moeder met de vaccinatiebox in mijn kielzog.

Alle kinderen onder de 5 jaar krijgen 2 druppels op hun tong van het poliovaccin. Bij ieder kind die het kreeg werd de R pink blauw gekleurd. Soms moest ik Tekle eraan herinneren dat het kind nog het vaccin moest krijgen want dit vergat hij vaak na telkens een heel verhaal te vertellen tegen de ouders/broers of zussen/gebuurs... Ook werd er een nummer op elk huis getekend met krijt. Daar stond een N op wanneer er geen kinderen waren onder de 5j of een V wanneer wel. Dan telkens een R2, waarvoor de ouderdom stond volgens Tekle al zouden alle kinderen 2j zijn volgens hem. En dan als laatste 2007, dit staat voor het jaar getal.
Voor hen is het vandaag 30januari 2007. Ook het uur is anders. Zij beginnen de dag 's morgens om 0u wanneer het voor ons 6u is, de dag eindigt om 12u en dat is voor ons 18u.

Rond 10u 's morgens mijn tijd kreeg ik mijn eerste gerecht weer injera met de nodige koffie.
De tocht van het ene huis naar het andere werd zwaarder. Zoals ik eerder zei, ze lopen graag recht ipv het pad te volgen. Zo kon ik mijn klimtechnieken goed gebruiken en werden mijn benen gepijnigd door de cactussen. De mensen waren heel vriendelijk en gastvrij. Ik mocht overal binnen en proefde van hun eigen keuken. Met een telkens vollere maag stapten we dieper de bergen in. Towa, de plaatselijke coctail met de nodige alcohol werd vaak geschonken. Ook mocht ik drinken van verse melk, die voor mij een witte pap was die naar zure yoghurt smaakte. Het koste heel wat moeite om dat op te drinken en mijn gezicht niet te laten betrekken, want de hele familie keek mee. "Tuueem!" (lekker) en iedereen lachte! Ze vinden het heerlijk als ik Tigrigna spreek. Ze willen het me allemaal leren, want communiceren is beperkt in het Engels.

Toen ik de injera, de towa, de melk en koffie beu was, wou ik graag terug naar het ziekenhuis. "We zullen terugkeren naar Kelat" zei Tekle, maar met de nodige stops bleek achteraf. We gingen langs een huis waar heel wat mensen bijeen zaten. De stieren die net geslacht waren hingen aan het plafond en alle ingewanden werden netjes gesneden. Hopen injera lagen klaar om opgegeten te worden. Ik kreeg net geen attack. Ze waren enthousiast dat ik foto's nam. Gelukkig was alles voor de volgende dag. Er zou een ceremonie zijn bij de monniken bovenaan de berg. Ik zou hiervoor passen want het geklim zou ik niet overleven na zo'n dag als vandaag, al had ik het graag wel mee gemaakt. Voor we weg gingen, kregen we nog wat towa, 2 glazen melk en injera met verse gebakken lever. Ik hoop dat deze stier toch geen hepatitis had, of ik mag mezelf een klap in mijn gezicht geven, want weigeren durfde ik niet.

Om 17u keerden we eindelijk echt terug naar het ziekenhuis waar Marie me stond op te wachten. Er werd vandaag niet gewerkt in het ziekenhuis. Na mijn verhalen te horen, stond ze te springen om zelf op pad te gaan de volgende dag. Een gewaarschuwd man is er 2 waard!

Een echt avontuur met heel wat ontmoetingen en leerrijke verhalen. Ik zou het geen 2x doen, maar niemand neemt me dit nog af! Kelat is misschien enorm afgelegen maar ik voel me hier wel thuis!

Tigray!

Vandaag was het de grote dag. We zouden eindelijk naar Sobeya/Sebeya en Kelat/Kleat/kilat gaan. We hadden om 9u afgesproken met Tesfalem. Hij had wéér een vriend mee. Ons materiaal werd snel ingeladen in de jeep en ik discussieerde voor het vertrek nog even met Tesfalem over het nut van zijn vriend die de hele dag mee zou gaan. Support is belangrijk en hij zou ons met veel mensen in contact brengen. Behalve onze koekjes op te eten en plaats in te nemen konden we weinig van dat nut profiteren...

We brachten eerst een bezoek aan Fartsi, een stadje dichtbij de grens met Eritrea. Daar ontmoetten we leden van de Woreda, het regionale bestuur.

In de regio zijn er 3 ambulances in gebruik. Deze zijn verdeeld over de dorpen/gemeenten. Zo kunnen er snelle interventies plaatsvinden tussen de ziekenposten. Er is een indeling van "ziekenhuizen" ; kelat heeft een gezondheidspost met materniteit waar 2 verpleegkundigen en 1 vroedman werkt. Er kunnen vrouwen bevallen en er worden eerste zorgen toegediend. In Sobeya heb je een gezondheidscentrum waar 23 verpleegkundigen en vroedvrouwen werken, er gebeuren geen ingrepen maar er kunnen vrouwen bevallen en mensen verblijven met HIV, malaria, COPD en tuberculose. Ze hebben een koelkast met poliovaccinaties en er is een klein labo. In Fartsi heb je een primary hospital waar kleine ingrepen plaats vinden, trauma verzorgt worden en keizersnedes worden uitgevoerd. Bij complexe gezondheidsproblemen kunnen de patienten met een ambulance naar Adigrat worden gebracht. De stad heeft een ziekenhuis waar dokters en verpleegkundigen werken en allerlei ingrepen doen.

Na Farsti reden we naar de grensstad van Eritrea. We hebben even een stap op Eritrese grond gezet. Je voelt terk de aanwezigheid van het leger. Het grensstadje heeft duidelijke geleden onder de oorlog die werd uitgevochten tussen Ethiopie en Eritrea, vroeger een regio van Ethiopië maar is sinds 2002 onafhankelijk . Het enige wat ik weet over dit land is dat het het Noord Korea wordt genoemd van Afrika en dat wij in het opvangcentrum een grote toevloed hebben van jonge eritreërs. Tesfalem vertelt dat er familie van hem woont. Zij willen niet slecht spreken over hun land. Ze zijn zelfs trots op hun land maar vinden dat ze slecht geregeerd worden. Hij geeft geen duidelijk antwoord als ik vraag waarom, maar hij heeft wel toe dat iedereen verplicht wordt om naar het leger te gaan. Ook zegt hij dat de regering een dictatuur is en enkel het leger belangrijk is. Als ik vraag naar de gruwel daden binnen het leger wuift hij dit weg. Is het door onwetendheid of om ons dit te besparen? Ik zal het nooit weten

Na het Eritrees landschap te bewonderen, wat weinig verschilt met dat van Tigray, trekken we richting Sobeya.
We worden er warm onthaalt met een hele stoet mensen. Ze klappen en zingen voor ons. Er wordt verwacht dat we een kleine speech geven bij de school. Na dat overleeft te hebben en uiteindelijk wel mooie woorden gezegd te hebben zoals "hulp en hoop heeft de mens nodig om goed te functioneren" en "we zijn dankbaar hier te mogen zijn" ..., kregen we een hele maaltijd voorgeschoteld. Na een koffie op traditionele wijze waren we goed aangesterkt om naar Kelat te gaan. De weg ernaar toe is een ramp. Enkel met een jeep kan je er geraken. Het was erger dan verwacht. Daar gaat onze fantasie om door het land te cruisen met een brommer. We weten dat vervoer een ramp zal zijn, waardoor we beperkt zullen zijn in vrijheid.

De omgeving is prachtig maar ook heel droog, dus ook het nodige stof kruipt overal.
In kelat reden we meteen door naar het ziekenhuis. Er was een begrafenis dus werd er een hele ceremonie voor ons ontvangst bespaard.
Wat we te zien kregen was een groot verschil met het ziekenhuis in Farsi of het gezondheidscentrum in Sobeya. Er is geen stromend water (meer), de toiletten en douches werken niet, de deuren zijn kapot, de ruimtes worden niet gebruikt waarvoor nodig, de containers zijn gesloten met heel wat materiaal in.
We werden ontvangen in het huisje van de verpleegster, Abid. Zij zou koken voor ons tijdens ons verblijf. We voelen dat niemand van hen Engels spreekt, dus onze armen en voeten zullen goed gebruikt worden! Tesfalem wou nog even vertalen om enkele dingen te bespreken. Zo moet het lopend water dringend hersteld worden, vooral omdat hier reeds werd investeerd. Dit blijkt helemaal niet makkelijk te zijn en is het de woreda die dat wat tegen houdt. Die zullen snel van ons horen. We spreken af met tesfalem dat hij een afspraak moet maken met de woreda en dat hij voor een technieker moet zorgen die de deuren en verlichting moet herstellen.
Ook wordt er gesproken over een labo. Dit zal nog heel wat energie en tijd vragen. Eerst moeten we en akkoord krijgen van de woreda om dit aan te schaffen. Dan moeten we materiaal vinden en dan zal de woreda nog op zoek moeten gaan naar een laborant. Dit zijn zorgen voor later. We kregen terug wat te eten en de nodige koffie. Het lokaal die we zouden gebruiken om te slapen werd samen met de verpleegkundigen en de wacht opgekuist. Na een stad spinnen aan te vallen en bergen stof te verwijderen maakten we ons eigen plekje. Zelfs het toilet werd schoon gemaakt. Er werd besproken dat ik morgen mee zou gaan met Tikle voor een poliocampagne in de buurt en Marie zou in het ziekenhuis blijven met Abid en Abaraha. Spannend! We namen afscheid van tesfalem.

Alles werd voor even donker maar toen zagen we de hemel verlichten met al zijn sterren en vergaten we alles wat ons te wachten zou staan.

Motor stuk!

Wat een begin... het moment dat we in Mekele zouden moeten aankomen, zaten we nog steeds in Zaventem. Als het om vliegen gaat, heb ik het geluk niet echt mee. We stonden klaar om op te stijgen toen bleek dat de motor stuk was. Beter op de grond dan in de lucht! Uren hebben we in het vliegtuig zitten wachten, toen we eindelijk eruit mochten. We kregen een hotelnacht aan de luchthaven en zouden de volgende dag meer nieuws krijgen. We ontmoetten Greet, een mama van 3 tienerdochters die haar leven voor een maand achterlaat om te werken als opvoedster in Kenya. Ook waren er 3 meisjes uit het Leuvense die hun stage vroedkunde zouden doen in Kenya. En dan was er nog een man, waar ik de naam van kwijt ben, die op weg was naar Somaliland voor 2 dagen! Hij wou ontdekken hoe het leven daar is. Hij zou er binnenkort gaan wonen en werken voor de UN. Hij was ervoor Belgisch ambassadeur geweest in Burkina Faso.
We sliepen goed in het Sheraton hotel en genoten nog even van het luxe leventje!

1 dag te laat, maar Tesfalem stond ons op tijd op te wachten. Hij had 2 bosjes rozen vast en we kregen een hartelijke begroeting. We vertrokken meteen naar de TDA voor een officiële begroeting met dokter Tadele. De babbels met Tesfalem gaan vlot. We hebbeb het over het 'arme' Ethiopië,  de verwestering, geschiedenis, Chinese invloed, vluchtelingen...
Tesfalem vraagt naar onze  planning. Dit is moeilijk omdat we nog zo weinig weten. We willen ook nog enkele toeristische trekpleisters bezoeken voordat Marie naar huis vertrekt.
De mensen hier zijn eerder gereserveerd,  niet opdringerig en vriendelijk. Of zou dit komen omdat Tesfalem bij ons is? Voor hem zijn dit zijn vrienden en kunnen we op hen rekenen! De mensen gedragen zich vrij westers, ook hun kledij is vergelijkbaar met het onze, behalve bij de oudere populatie. Armen zie ik evenveel op straat als in Brussel. Misschien zal dit wel anders zijn in de dorpen. Volgens Tesfalem werkt het gezondheidssysteem goed, want zelfs de mensen die het ziekenhuis niet kunnen betalen worden gefinancierd door de omgeving. Iedereen heeft recht op gezondheidszorg. Dit heeft zeker nog een vervolg!